LANDELIJKE KWALITEITSSTANDAARD VOOR COACHES

Nationaal Coach Examen

Voor coaches die niet alleen weten hoe je coacht, maar het ook kunnen belichamen.

Als begeleider van andere mensen draag je verantwoordelijkheid. Daarom vinden wij dat een diploma moet laten zien dat je een ander werkelijk professioneel kunt begeleiden. Het Nationaal Coach Examen toetst niet alleen kennis. We toetsen de coach als geheel.

In het kort

Wat: integraal praktijkexamen voor coaches en begeleiders
Toetst: belichaming, emotie, vakkennis en niet-weten
Toelating: 10 reflectieverslagen en een eindtraject van minimaal 5 sessies
Uitslag: persoonlijk ontwikkeladvies en diploma
Eerste ronde: februari 2027, ruim 50 Alba-studenten
Daarna: open voor studenten van andere opleidingen
Waar: Alba-academie, Veldhoven

WAAROM DIT EXAMEN BESTAAT

Nederland verdient goed opgeleide, integraal ontwikkelde en belichaamde coaches

Wij willen niet alleen zelf zulke coaches opleiden. Ons verlangen is dat de kwaliteit van begeleiderschap in heel Nederland omhooggaat.

Iedereen mag zich in Nederland coach noemen. Veel opleidingen sluiten af met een kennistoets of een certificaat van deelname. Dat zegt iets over wat iemand weet, maar weinig over hoe iemand aanwezig is wanneer er echt iets gebeurt in het contact.

Daarom ontwikkelden we het Nationaal Coach Examen. Het is geen extra vinkje en geen kennistoets. Hier kijken we serieus of iemand in staat is om een ander mens te begeleiden. Na de eerste ronde met Alba-studenten stellen we het examen open voor studenten van andere opleidingsinstituten.

ONZE MAATSTAF

Wat verstaan wij onder een goede coach?

Een goede coach kent modellen en technieken, maar kan vooral werkelijk aanwezig blijven bij een ander.

En je weet wanneer jij níét degene bent die deze persoon zou moeten begeleiden.

Dat is wat we integraal willen toetsen.

TOELATING TOT HET PRAKTIJKEXAMEN

Eerst vlieguren, dan examen

Voordat je wordt toegelaten tot het praktijkexamen laat je zien dat je voldoende praktijkervaring hebt opgedaan en dat je op je eigen handelen kunt reflecteren. Daarvoor lever je twee dingen in.

Reflectieverslagen

Tien reflectieverslagen van coachsessies. Je beschrijft wat er gebeurde, wat je deed, wat er in jou gebeurde en wat je ervan leerde.

Eindcoachtraject

Een verslag van een volledig coachtraject van minimaal vijf sessies met dezelfde cliënt, van eerste vraag tot afronding.

Pas wanneer aan beide voorwaarden is voldaan, doe je mee aan het praktijkexamen. Formats en richtlijnen voor de verslagen ontvang je tijdens je opleiding.

HET PRAKTIJKEXAMEN

Hoe toetsen we?

Een cliënt heeft te maken met jou als geheel. Daarom toetsen we vier dimensies van begeleiderschap, elk op een eigen manier.

1 · BELICHAMING

Ben je wat je zegt dat je bent?

Je voert een individueel gesprek met een zeer ervaren begeleider en examinator. Vergelijk het met de verdediging van een masterthesis. Je hebt geschreven en gereflecteerd over je begeleiderschap, en nu laat je in het moment zien dat je begrijpt wat je hebt gedaan. We onderzoeken de verbinding tussen wat je schrijft, wat je zegt en wat je belichaamt.

Kun je reflecteren op je eigen interventies? Herken je wat er tijdens het begeleiden in jezelf gebeurt? Klopt het beschreven begeleiderschap met wie er tegenover ons zit?

2 · EMOTIONEEL

Kun je aanwezig blijven bij emotie?

In een oefening met een professionele trainingsacteur krijg je te maken met verschillende emoties, waaronder boosheid, angst, blijdschap en verdriet. Het doel is niet om de emotie op te lossen. We kijken of je bij een emotioneel geladen ander aanwezig blijft en tegelijk contact houdt met je eigen lichaam en je eigen reacties. Die aanwezigheid is voor ons een voorwaarde voor professioneel coachen.

Wat gebeurt er in jou wanneer iemand boos wordt? Trek je je terug, ga je redden of schiet je in je hoofd? Of kun je voelen wat er gebeurt en aanwezig blijven?

3 · COGNITIEF

Begrijp je het vak?

Je krijgt een realistische coachcasus te zien. Op een scherm spreekt de coachee steeds een deel van het gesprek uit. Je hebt dan maar enkele minuten om te reageren, alsof er echt een cliënt tegenover je zit. Hier toetsen we vakinhoudelijk begrip en handelingsvermogen.

Begrijp je wat er gebeurt? Kun je hoofd- en bijzaken onderscheiden? Welke interventie kies je, en blijf je onder tijdsdruk professioneel handelen?

4 · NIET-WETEN

Kun je aanwezig blijven zonder opdracht of antwoord?

Een belangrijk deel van begeleiden is kunnen verblijven in het niet-weten. Niet meteen oplossen, verklaren of handelen, maar waarnemen wat zich aandient. Tijdens het examen brengen we je bewust in een situatie waarin geen duidelijk antwoord of bekende route beschikbaar is. Daarna onderzoeken we samen wat er in je eigen systeem gebeurde en hoe je daarmee omging.

Hoe dit onderdeel er precies uitziet, vertellen we bewust niet. Voorbereiden hoeft niet, en kan ook niet.

Vier dimensies, één begeleider.

DE UITSLAG

Geen cijfer, maar zicht op je begeleiderschap

Het examen draait niet alleen om slagen of zakken. Je gaat naar huis met een helder beeld van waar je staat als begeleider.

VOOR IEDEREEN

Persoonlijk ontwikkeladvies

Je hoort waar je staat als begeleider, waar je kwaliteiten liggen en waar verdere ontwikkeling nodig is.

PER DIMENSIE

Vier onderdelen, apart bekeken

We beoordelen elk van de vier dimensies afzonderlijk, zodat je ziet waar je sterk staat en waar je nog groeit.

HET RESULTAAT

Diploma

Rond je alle onderdelen minimaal op het vereiste niveau af, dan ontvang je het diploma.

Een diploma is bij ons niet alleen het bewijs dat je onderwijs hebt gevolgd. Het is het bewijs dat je op het moment van examineren hebt laten zien dat je voldoet aan de standaard voor professioneel begeleiderschap.

Bewijs van deelname, certificaat of diploma?

	Bewijs van deelname	Certificaat	Diploma
Wanneer?	Je hebt de opleiding gevolgd, maar niet alle einddoelen behaald	Je voldoet aan de opleidingsverplichtingen	Je hebt het volledige examentraject afgerond
Wat laat het zien?	Dat je hebt deelgenomen	Dat je de opleiding met succes hebt gevolgd	Dat je als begeleider voldoet aan de standaard van het Nationaal Coach Examen
Examen nodig?	Nee	Nee	Ja, het Nationaal Coach Examen
Bij welke opleiding?	Alle opleidingen	Alle opleidingen	Beroepsopleidingen (inbegrepen) en Coaching Basics (optie, Coach Foundation Diploma)

STAPPEN

In vier stappen naar je diploma

Opleiding afronden

Je voldoet aan de verplichtingen van je opleiding en ontvangt je certificaat.

10 reflectieverslagen

Je reflecteert op tien coachsessies die je zelf hebt gegeven.

Eindcoachtraject

Je begeleidt één cliënt in minimaal vijf sessies en schrijft hier een verslag over.

Praktijkexamen en diploma

Je laat zien wie je bent als begeleider en ontvangt je ontwikkeladvies en diploma.

VOOR ALBA-STUDENTEN

Welke opleiding sluit je af met het examen?

In februari 2027 doen ruim 50 Alba-studenten als eerste groep het Nationaal Coach Examen. Zo zit het per opleiding.

Beroepsopleidingen

Examen inbegrepen

Volg je Coach Practitioner of Senior Coach Practitioner? Dan is het Nationaal Coach Examen onderdeel van je opleiding. Alleen bij deze beroepsopleidingen kun je daarnaast kiezen voor het CPION post-hbo-examen (€ 125).

Coaching Basics

Kies voor het Coach Foundation Diploma

Na Coaching Basics ontvang je een certificaat. Wil je meer? Dan kun je het Nationaal Coach Examen doen en het Coach Foundation Diploma behalen. Kosten: [INVULLEN].

Specialisaties en andere opleidingen

Certificaat, zonder examen

De overige opleidingen sluit je af met een certificaat, zonder examen. Heb je niet aan alle einddoelen voldaan, dan ontvang je een bewijs van deelname.

EXAMENDATA

Examendata en inschrijven

Kies de examendatum die bij je past en meld je direct aan.

Examendatum	Inleveren verslagen	Locatie
16 juni 2027	16 mei 2027	Veldhoven
24 september 2027	24 augustus 2027	Veldhoven
14 januari 2028	14 december 2027	Veldhoven

Twijfel je of je aan alle voorwaarden voldoet?

Bel ons op werkdagen tussen 9.00 en 17.00 uur via 000 000 0000 of stel je vraag via het contactformulier.

Inschrijven voor het examen

NIET ALLEEN VOOR ALBA

Ben je opleider en wil je samen optrekken?

We willen hier geen Alba-feestje van maken. Na de eerste examenronde in februari 2027 stellen we het Nationaal Coach Examen verder open en zoeken we nadrukkelijk de samenwerking met andere coachopleiders.

Deel jij het verlangen naar kwalitatief, stevig en integraal opgeleide coaches? Neem dan contact met ons op. We onderzoeken graag hoe we samen kunnen optrekken, en hoe het examen kan bijdragen aan een Nederland waarin mensen die zich coach noemen ook werkelijk zijn toegerust om de verantwoordelijkheid van dat vak te dragen.

Neem contact met ons op

Mail naar xxxxxxxxxxxx@xxxxxxxxxxx.xxxxxxxx.xxx of bel 000 000 0000. We plannen graag een kennismaking.

VEELGESTELDE VRAGEN

Veelgestelde vragen over het Nationaal Coach Examen

Wat is het Nationaal Coach Examen?

Een integraal praktijkexamen voor coaches en begeleiders. Het toetst niet alleen kennis, maar de coach als geheel, met aandacht voor belichaming, emotionele aanwezigheid, vakinhoudelijk handelen en het vermogen om in het niet-weten te blijven.

Wat moet ik inleveren voordat ik praktijkexamen mag doen?

Tien reflectieverslagen van coachsessies en een verslag van een volledig eindcoachtraject van minimaal vijf sessies met dezelfde cliënt.

Krijg ik een cijfer?

Nee. Je krijgt een persoonlijk ontwikkeladvies. Wanneer je alle onderdelen minimaal op het vereiste niveau afrondt, ontvang je het diploma.

Kan ik me voorbereiden op het onderdeel niet-weten?

Nee, en dat hoeft ook niet. De vorm blijft bewust een verrassing. Juist wat er gebeurt wanneer je geen route hebt, onderzoeken we samen.

Is het examen inbegrepen bij mijn opleiding?

Bij de beroepsopleidingen Coach Practitioner en Senior Coach Practitioner is het Nationaal Coach Examen inbegrepen. Na Coaching Basics kun je kiezen voor het examen en daarmee het Coach Foundation Diploma behalen. Andere opleidingen sluit je af met een certificaat, zonder examen.

Wat is het CPION post-hbo-examen?

Het CPION post-hbo-examen is een extra, optionele examenmogelijkheid van € 125. Die optie is er alleen bij de beroepsopleidingen Coach Practitioner en Senior Coach Practitioner.

Is het Nationaal Coach Examen een wettelijk erkend diploma?

Nee, het is geen overheidsdiploma. Het is een kwaliteitsstandaard die Alba-academie heeft ontwikkeld en die we samen met andere opleiders verder willen uitbouwen tot een landelijke standaard.

Ik studeer niet bij Alba. Kan ik examen doen?

Nog niet. De eerste ronde in februari 2027 is voor Alba-studenten. Daarna willen we het examen openstellen, bij voorkeur in samenwerking met jouw opleiding.

Ik ben opleider. Kunnen mijn studenten ook examen doen?

Dat verkennen we graag samen. Mail naar xxxxxxxxxxxx@xxxxxxxxxxx.xxxxxxxx.xxx of bel 000 000 0000.

Waar vindt het examen plaats?

Bij Alba-academie, Locht 117 in Veldhoven, op het terrein van NH Koningshof.

Wat als ik twijfel of ik aan de voorwaarden voldoe?

Neem contact op met ons secretariaat via 000 000 0000. We kijken graag met je mee.

ONTDEK ONZE OPLEIDINGEN

Hier begint je route als coach

Stap 1 · Foundation

Coaching Basics

Leer écht luisteren, krachtige coachvragen stellen en mensen begeleiden naar nieuwe inzichten.

Stap 2 · module 2

Inclusive Coachen

Leer werken met het onbewuste, emoties, gedrag en duurzame verandering.

Stap 2 · beroepsopleiding

Coach Practitioner

De eenjarige beroepsopleiding waarmee je je post-hbo-diploma als coach behaalt.

Blijf op de hoogte

Ontvang inspiratie, nieuws over opleidingen en de data van onze inspiratie-avonden in je mailbox.

Je kunt je altijd weer afmelden. Lees onze privacyverklaring.

Twijfel je nog?

Wij geloven in begeleiders die integraal zijn opgeleid, vanuit hun lichaam werken en stevig blijven staan wanneer het ertoe doet. Wil je weten of het examen bij jouw opleiding hoort, of wanneer je klaar bent? We denken graag met je mee.