Hoe leer je van een coachgesprek dat niet goed liep?

Je leert van een coachgesprek dat niet goed liep door het bewust te evalueren: wat gebeurde er precies, wat deed jij als coach, en wat had anders gekund? Reflectie op mislukte gesprekken is een van de krachtigste manieren om je coachvaardigheden te verbeteren. De meeste ervaren coaches zeggen niet voor niets dat ze het meest hebben geleerd van de gesprekken die stroef verliepen. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over leren van fouten in coaching.

Wat gaat er precies mis in een coachgesprek?

Een coachgesprek loopt mis wanneer er een gebrek aan verbinding is tussen coach en coachee, wanneer de coach te sterk stuurt op een uitkomst, of wanneer het gesprek oppervlakkig blijft terwijl er meer speelt. Herkennen wat er precies misging is de eerste stap om er iets van te leren.

In de praktijk zijn er een aantal patronen die regelmatig terugkomen bij coachgesprekken die niet goed verlopen:

• De coach geeft te snel advies in plaats van vragen te stellen, waardoor de coachee passief wordt.
• Er is geen duidelijke coachvraag geformuleerd aan het begin, waardoor het gesprek alle kanten op gaat.
• De coach projecteert eigen ervaringen op de situatie van de coachee, bewust of onbewust.
• Er ontstaat weerstand bij de coachee die de coach niet herkent of niet weet te hanteren.
• Het gesprek blijft te cognitief, terwijl er emotioneel iets speelt dat aandacht vraagt.
• De coach is te gefocust op de methode in plaats van aanwezig te zijn bij de persoon.

Wat al deze situaties gemeen hebben: ze vragen om bewuste reflectie op coaching achteraf. Niet om jezelf de maat te nemen, maar om te begrijpen wat er in het contact tussen jou en de coachee gebeurde.

Hoe reflecteer je effectief op een mislukt coachgesprek?

Effectieve reflectie op een coachgesprek dat niet goed liep, begint met het beschrijven van wat er feitelijk gebeurde, zonder oordeel. Daarna onderzoek je jouw eigen aandeel: wat dacht je, wat voelde je, wat deed je, en wat liet je na? Dit gestructureerde proces maakt het verschil tussen leren en herkauwen.

Een beproefde aanpak voor het evalueren van een coachgesprek is het werken met de reflectiecyclus van Korthagen. Deze bestaat uit vier stappen: terugblikken op de ervaring, bewust worden van wat er speelde, alternatieve handelingen bedenken en uitproberen wat je de volgende keer anders doet. Concreet betekent dit:

1. Beschrijf het gesprek zo objectief mogelijk. Wat zei de coachee? Wat deed jij? Wat veranderde er in de sfeer of het contact?
2. Onderzoek je eigen innerlijke staat. Was je gespannen, afgeleid, onzeker? Welke gedachten had je tijdens het gesprek?
3. Stel vast wat je wilde bereiken en wat er uitkwam. Was er een discrepantie? Waar precies?
4. Formuleer een leermoment. Niet als zelfkritiek, maar als concrete observatie: “Ik merkte dat ik X deed toen Y gebeurde. De volgende keer wil ik Z proberen.”

Schrijven helpt hierbij enorm. Een kort logboek na elk coachgesprek, ook de goede, geeft je na verloop van tijd een helder beeld van je groei als coach.

Welke vragen helpen je om blinde vlekken als coach te ontdekken?

Blinde vlekken als coach ontdek je door gerichte vragen te stellen die verder gaan dan wat je bewust waarnam. De meest onthullende vragen richten zich op jouw eigen reacties, aannames en vermijdingsgedrag tijdens het coachgesprek.

Gebruik deze vragen als startpunt voor je zelfreflectie:

• Op welk moment voelde ik ongemak, en wat deed ik daarmee?
• Welke aanname maakte ik over de coachee of diens situatie?
• Wanneer nam ik het gesprek over, en waarom?
• Welke emotie of reactie van de coachee raakte mij persoonlijk?
• Was er iets wat ik niet wilde horen of zien?
• Hoe reageerde ik op stilte, weerstand of verwarring?
• Wat zei mijn lichaam tijdens het gesprek?

Blinde vlekken zijn per definitie moeilijk zelf te zien. Vraag je daarom ook af: wat zou een collega-coach hebben opgemerkt als die had meegekeken? Dit soort vragen openen de deur naar dieper zelfinzicht, wat niet voor niets een rode draad is in een professionele coachopleiding. De coach zelf is immers het belangrijkste instrument in elk coachgesprek.

Wanneer vraag je als coach om intervisie of supervisie?

Je vraagt als coach om intervisie of supervisie wanneer je merkt dat je vastloopt in een patroon, wanneer een coachgesprek je meer raakt dan verwacht, of wanneer je twijfelt aan je eigen objectiviteit. Dit zijn signalen dat externe reflectie nodig is om blinde vlekken te doorbreken.

Intervisie is zinvol wanneer je een vraagstuk wilt bespreken met collega-coaches op een gelijkwaardig niveau. Het helpt je om vanuit meerdere perspectieven naar een situatie te kijken. Supervisie gaat een stap verder: een ervaren supervisor kijkt niet alleen naar de casus, maar ook naar jou als coach en de manier waarop jouw persoonlijkheid en geschiedenis doorwerken in je coachpraktijk.

Signalen dat het tijd is voor intervisie of supervisie:

• Je merkt dat hetzelfde soort gesprek steeds weer misgaat.
• Je voelt je emotioneel geraakt of belast door een coachee.
• Je vermijdt bepaalde thema’s of coachees onbewust.
• Je twijfelt of je binnen de grenzen van coaching blijft.
• Je zit vast en weet niet hoe je verder moet.

Intervisie en supervisie zijn geen tekenen van zwakte, maar van professionele rijpheid. De beste coaches maken er structureel gebruik van, ook als het goed gaat.

Hoe voorkom je dat hetzelfde coachgesprek opnieuw misgaat?

Je voorkomt herhaling van dezelfde fout in een coachgesprek door het leermoment concreet te maken en actief te oefenen. Reflectie alleen is niet genoeg: je moet het nieuwe gedrag ook daadwerkelijk in de praktijk brengen en evalueren of het werkt.

Zet je leermoment om in een concrete intentie voor het volgende gesprek. Bijvoorbeeld: “Als ik merk dat ik wil adviseren, doe ik eerst een stap terug en stel ik een open vraag.” Of: “Als het stil wordt, laat ik de stilte bestaan in plaats van hem op te vullen.” Kleine, specifieke gedragsveranderingen zijn effectiever dan vage goede voornemens.

Wat structureel helpt om coachvaardigheden te verbeteren:

• Houd een reflectielogboek bij na elk gesprek, ook korte notities volstaan.
• Vraag de coachee om feedback aan het einde van het gesprek.
• Neem gesprekken op (met toestemming) en luister ze terug.
• Oefen specifieke vaardigheden gericht, niet alleen in coachsituaties.
• Plan regelmatige intervisie in, niet alleen als het misgaat.

Leren van fouten in coaching is een doorlopend proces, geen eenmalige exercitie. Coaches die dit serieus nemen, groeien niet alleen in techniek, maar ook in aanwezigheid en contact, de kern van elk goed coachgesprek.

Hoe wij je helpen je coachvaardigheden te verbeteren

Bij Alba-academie begrijpen we dat leren van een moeilijk coachgesprek vraagt om meer dan alleen theorie. Je hebt een veilige omgeving nodig om te oefenen, te reflecteren en te groeien, met begeleiding die aansluit bij jouw praktijk.

Onze opleiding Coaching Basics is speciaal ontwikkeld voor professionals die coachende gesprekken voeren in hun werk, maar geen beroepscoach willen worden. In deze opleiding:

• Oefen je met echte cases uit jouw eigen werksituatie, geen rollenspellen.
• Leer je hoe je meer diepgang en structuur brengt in je gesprekken.
• Ontwikkel je zelfreflectie als fundament voor betere communicatie.
• Werk je in een kleine groep van maximaal 14 deelnemers, voor een persoonlijke leeromgeving.
• Pas je het geleerde direct toe tussen de trainingsdagen door.

De opleiding bestaat uit 6 lesdagen, verdeeld over 11 weken, op post-HBO-niveau, en je ontvangt na afloop een certificaat. Wil je weten of Coaching Basics bij jou past? Neem contact met ons op of bekijk de opleiding op onze website.